Urzeczona (oryg. ukr. Причинна) – ballada Tarasa Szewczenki z 1837. Opublikowana po raz pierwszy w almanachu Łastiwka w 1841.
Okoliczności powstania utworu Urzeczona jest pierwszą z ballad napisanych przez Szewczenkę w młodzieńczym okresie jego twórczości poetyckiej i pierwszym znanym dziełem literackim tego autora, powstałym jeszcze przed jego wykupieniem z poddaństwa. Utwór ten, podobnie jak napisane w latach następnych Topielica i Topola, powstały pod wpływem fascynacji autora romantyzmem polskim i rosyjskim. Ze względu jednak na silne zakorzenienie autora w ludowej kulturze ukraińskiej jego ballady stanowią zestawienie spotykanych również w innych literaturach romantycznych motywów z elementami typowymi dla ukraińskiego folkloru.
Treść Młoda kobieta, oczekując daremnie powrotu ukochanego Kozaka, traci zmysły i samotnie wędruje nocą po lesie nad Dnieprem, w którym dawniej spotykała się z ukochanym. Przekonana o jego śmierci i zrozpaczona z tego powodu zostaje uduszona przez nadrzeczne rusałki. Następnego dnia rano Kozak powraca do lasu, gdzie spodziewa się zastać dziewczynę. Na widok jej martwego ciała rozbija sobie głowę o drzewo.