thumb|right|200px|Model praetorium w rzymskiej Kolonii (Germania Inferior). thumb|right|200px|Plan rzymskiej castra: 1 Praetorium 2 Via Praetoria 3 Via Principalis 4 Porta Principalis Dextra (prawa brama) 5 Porta Praetoria (brama główna) 6 Porta Principalis Sinistra (lewa brama) 7 Porta Decumana (brama tylna) Pretorium (łac. praetorium) – siedziba wodza lub władcy w rzymskim obozie wojskowym (castra) – namiot lub dom w obozach stałych. Przed pretorium znajdował się plac - forum żołnierskie.

Wczesne pretoria Pretoria z II w. p.n.e. przypominały ówczesne domy mieszkalne (domus) z atrium umieszczonym w centrum. W I w. n.e. pretoria utraciły charakter mieszkalny stając się siedzibami dowództwa. Typowy przykład stanowi pretorium w Castra Vetera (koło Xanten) składające się z otoczonego portykami forum, galerii przypominającej planem bazylikę z biurami (tribunalia), kaplicą (sacrarium), gdzie przechowywano znaki legionów. Od I w. wódz mieszkał w pałacyku na terenie obozu.