Trzy wrony Przez nieokreśloną bliżej przestrzeń przelatują trzy wrony. Chwalą się, jak wiele nieszczęść zdołały wywołać, odwołując się metaforycznie do budowy Petersburga, spalenia Baturyna przez wojska Piotra I, zniszczenia Kozaczyzny. Wreszcie pierwsza z nich tłumaczy pozostałym, dlaczego wezwała je akurat tej nocy do Subotowa. Zapowiada, że chce pokazać im rozkopany Wielki Loch oraz zapowiada wydarzenie o szczególnej wadze: tej nocy mają narodzić się bliźnięta, z których jedno – porównane do Iwana Gonty – stanie na czele powstania, zaś drugie będzie je tłumić. Wrony zastanawiają się, jak unieszkodliwić pierwszego z mających przyjść na świat chłopców, stwierdzając, że dotychczasowe sposoby – przekupstwo i zaszczyty otrzymane od cara – mogą okazać się nieskuteczne.
Trzej lirnicy Do Subotowa zmierzają trzej wędrowni lirnicy, zamierzający śpiewać ludziom tradycyjne pieśni o Chmielnickim. Gdy docierają na miejsce, postanawiają najpierw się zdrzemnąć. W tym czasie na polecenie lokalnych władz rosyjskich zaczyna się rozkopywanie podziemi pod cerkwią w Subotowie. Zamiast spodziewanych skarbów oczom kopiących ukazuje się jednak zbity garnek, zgniły żłób i zakuty w kajdany szkielet. Zirytowany kierujący pracami Rosjanin nakazuje ich wychłostać.