mały|Kościół św. Stefana i budynek dawnej Akademii w latach 60. XIX w. Akademia Połocka – rosyjski uniwersytet w Połocku istniejący w latach 1812–1820.
Dzieje Uniwersytetu Akademia Połocka była kontynuatorką kolegium jezuitów w Połocku, uczelni jezuickiej założonej w 1582 przez króla Stefana Batorego. Po I rozbiorze Połock stał się częścią Imperium Rosyjskiego. Kasata zakonu jezuitów w 1773 nie weszła w życie na terenie Rosji i kolegium działało do 1812, kiedy to zostało przekształcone w akademię na prawach uniwersytetu.
Otwarcie poprzedził ukaz carski Aleksandra I z 2/15 stycznia 1812 roku, ogłoszony w Połocku w języku polskim i rosyjskim w dniu 15/28 czerwca 1812 roku. Akademia Połocka dorobiła się filii w Krasławiu, Mohylowie, Romanowie, Petersburgu, Astrachaniu, Rydze, OdessieAntoni Urbański, Z Czarnego szlaku i tamtych rubieży (Memento kresowe), Warszawa, 1928, s. 98.. Zamknięto ją w 1820 roku w następstwie kasaty Towarzystwa Jezusowego i wypędzenia jezuitów z zaboru rosyjskiego. Akademię zamknięto w 1820 roku, a kadra profesorska rozjechała się po świecie. I tak filozof i profesor Akademii, Wincenty Buczyński wykładał na Uniwersytecie w Louvain, a Franciszek Dzierożyński utworzył sieć szkół katolickich w USA. W roku zamknięcia Akademia liczyła około 700 studentów i 30 profesorów, w szkołach jej podległych – ok.