Zbigniew Maciej Gliwicz (ur. 21 lutego 1939 w Warszawie, zm. 2 czerwca 2024) – polski hydrobiolog, ewolucjonista, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, członek rzeczywisty PAN.
Życiorys W 1956 rozpoczął studia na Wydziale Budownictwa Okrętowego Politechniki Gdańskiej. Przerwał je po roku, zaczynając kolejne na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi UW. Praktyki studenckie odbył w Morskim Instytucie Rybackim. Studia ukończył w 1962 i podjął studia doktoranckie w Katedrze Hydrobiologii UW. Promotorem doktoratu był Kazimierz Petrusewicz, a dodatkową opiekunką kierowniczka katedry, Ewa Pieczyńska. Badania do doktoratu prowadził na Stacji Hydrobiologicznej w Mikołajkach. Stopień doktora uzyskał w 1969, a tytuł profesora nauk przyrodniczych w 1991. Staż podoktorski odbył na stacji badawczej Smithsonian Tropical Research Institute w Panamie. W latach 1987–90 prodziekan Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Od połowy lat 80. XX w. do 2009 był kierownikiem Zakładu Hydrobiologii UW. Współpracował z innymi instytucjami naukowymi, np. Instytutem Limnologii w Plön (instytut Towarzystwa Wspierania Nauki im. Maksa Plancka).