Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten gatunek za monotypowy.

Etymologia Hystrix: ustrix „jeżozwierz”, być może od υς us „wieprz”; θριξ thrix, τριχος trikhos „włosy”. africaeaustralis: „Africa”; australis „południowy”, od auster, austri „południe”.

Morfologia i anatomia Jeżozwierz południowoafrykański, największy gryzoń południa Afryki, osiąga długość ponad pół metra, szacowaną na 71-84 cm lub 75-100 cm, i masę ciała 10-24, 12-18 lub 18-30 kg, przy czym samice są cięższe od płci przeciwnej o około 1 kg, choć nie wszyscy badacze się z tym zgadzają.

Zwierzę posiada ruchliwe wąsy. Zarówno jego słuch, jak i węch są bardzo wyczulone. W skład czaszki wchodzą kości pneumatyczne, kości nosowe osiągają proporcjonalnie do wielkości gryzonia spore rozmiary. Sądzi się, że są to przystosowania do szukania pokarmu. Głowa i pysk są szerokie, oczy – niewielkie, uszy zaś – zaokrąglone. Największy wymiar czaszki wynosi 18,18 cm. Mózg waży około 37 g. W porównaniu z innymi gryzoniami przyśrodkowe jądro przegrody wydaje się być proporcjonalnie mniej zasobne w neurony, jednak większych różnic pomiędzy mózgowiem jeżozwierza i mniejszych gryzoni nie znaleziono.