Jeszcze w więzieniu rozpoczął korespondowanie z Elijahem, a po warunkowym opuszczeniu zakładu w 1952 roku przystąpił do Narodu Islamu, przyjmując nazwisko Malcolm X – litera „X” (X – niewiadoma) miała podkreślić, że nie zna swoich przodków pochodzących z Afryki, a jego dotychczasowe nazwisko jest narzucone przez białych właścicieli niewolników.
Na wolności Po wyjściu na wolność stał się jedną z najważniejszych twarzy Narodu Islamu – pastorem w Harlemie i prawą ręką Muhammada. Działalność Malcolma X wzbudziła zainteresowanie FBI. Służby po tym, gdy jeszcze w więzieniu napisał list do prezydenta Harry'ego Trumana, umieściły go na liście tzw. potencjalnych sabotażystów komunistycznych oraz założyły jego teczkę personalną. W liście tym oprotestował zaangażowanie Stanów Zjednoczonych w wojnę koreańską i prowokacyjnie oznajmił „zawsze byłem komunistą. Podczas ostatniej wojny usiłowałem zaciągnąć się do armii japońskiej”. Inspirując się ruchami rewolucyjnymi i wyzwoleńczymi z Trzeciego Świata starał się wdrożyć w ideologię Narodu Islamu „czarny internacjonalizm” głoszący jedność wszystkich czarnoskórych.