250px|right|thumb|Pomnik Tarasa Szewczenki na terenie Chłodnego Jaru 250px|right|thumb|Rzeźba przedstawiająca bęben kozacki na dawnym miejscu spotkań uczestników koliszczyzny w Chłodnym Jarze
Chłodny Jar (oryg. ukr. Холодний Яр, Chołodnyj Jar) – wiersz Tarasa Szewczenki ze zbioru Trzy lata. Po raz pierwszy opublikowany w 1859 w Lipsku w zbiorowym wydaniu dzieł Aleksandra Puszkina i nowszych utworów Tarasa Szewczenki.
Okoliczności powstania utworu Podobnie jak Do umarłych i żywych i nienarodzonych rodaków moich na Ukrainie i nie na Ukrainie list mój przyjacielski, wiersz Chłodny Jar powstał w czasie pobytu Szewczenki w majątku Wjunyszcze, u byłego dekabrysty Samojłowa. Miał stanowić rozwinięcie i uzupełnienie refleksji poety nt. historii i teraźniejszości Ukrainy, jakie zawarł w wymienionym wyżej utworze. Dzieło ma również charakter polemiczny. Szewczenko znał współczesne mu prace historyków nieprzychylne wobec koliszczyzny i innych powstań kozackich, traktujące te wydarzenia jako zwykłe bandyckie rozruchy. Ilekroć w jego obecności była wygłaszana podobna opinia, był osobiście oburzony. W Chłodnym Jarze cytuje analogiczną ocenę koliszczyzny wyrażoną przez Apollona Skałkowskiego i polemizuje z nią.
Chłodny Jar datowany jest na 17 grudnia 1845.