thumb|240px|John Wycliffe wśród lollardów, zwolenników likwidacji majątków kościelnych. mały|240px|Słup graniczny z 1450 r. w Biskupicach Radłowskich oddzielający dobra martwej ręki, jakim był majątek ziemski biskupstwa krakowskiego, od dóbr szlacheckich. Jest to najstarszy i najlepiej zachowany tego rodzaju zabytek w Polsce. Dobra martwej ręki – przede wszystkim majątki kościelne nieuczestniczące w obrocie, wolne od podatków do 1789, których nazwa pochodzi od ręki zmarłego, której nie można otworzyćEncyklopedia Polski Wydawnictwo Ryszard Kluszczyński Kraków 1996, s. 132., uzyskane głównie w rezultacie nadań panujących i rycerstwa (później szlachty i magnatów). Dobra martwej ręki należące do instytucji świeckich występowały tylko sporadycznie.
W Królestwie Polskim ilość ziemi posiadanej przez kler znacząco zmniejszyły dekrety z 1864 roku. W zamian za przejętą na rzecz skarbu państwa ziemię proboszczom przyznawano stałe pensje w wysokości 300-500 rubli, a wikariuszom 150 rubli.