Rycerze i rabusie – polski kostiumowy miniserial przygodowy z elementami kryminalnymi, awanturniczymi i historycznymi, zrealizowany w 1984 roku na podstawie zbioru opowiadań Józefa Hena pod tytułem „Przypadki starościca Wolskiego”.
Film kręcony w zamkach w Oporowie, Gołuchowie, Rudnie, Łęczycy oraz w Piotrkowie Trybunalskim, Tarnowie i kościele św. Andrzeja Apostoła w Łęczycy.
Pełnometrażowa wersja serialu ukazała się jako film pod tytułem Ostrze na ostrze w 1983 roku.
W styczniu 2019 roku Telewizja Polska dokonała rekonstrukcji cyfrowej serialu i umieściła go w swoim serwisie VODRycerze i rabusie na cyfrowa.tvp.pl.
Fabuła Akcja toczy się na terenie I Rzeczypospolitej w pierwszej połowie XVII wieku za panowania Zygmunta III Wazy. Młody starosta jurydyczny Piotr Wolski z urzędu zajmuje się sprawami naruszania prawa. W każdym z odcinków Wolski zostaje wciągnięty w inny przypadek kryminalny z udziałem różnych ludzi, którzy są właściwymi bohaterami poszczególnych części.