pierwsze wydanie: Instytut Literacki, Paryż 1981 – jako Maria Januszkiewicz „Kazachstan”).
Do Polski Jonkajtysowie wrócili po 6 latach katorgi, 30 marca 1946. Zamieszkali w Warszawie, gdzie Marian Jonkajtys podjął naukę w Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Limanowskiego. Po uzyskaniu matury, przez dwa lata (1950–1952), studiował rusycystykę na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Warszawskiego, a potem został studentem Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej (PWST) im. Aleksandra Zelwerowicza (na Aktorskim Wydziale Estradowym). Studia ukończył (z odznaczeniem) w 1957.
W latach 1957–1959 występował w Teatrze Buffo w Warszawie (debiut 9 marca 1957), w latach 1959–1961 w Teatrze Syrena, w latach 1961–1969 w Teatrze Ludowym (gdzie także reżyserował) oraz Teatrze Nowym. W 1961 był reżyserem pierwszego Konkursu Polskiej Piosenki w Warszawie (wygrała piosenka w wykonaniu Reny Rolskiej.). W 1965 wraz z Wojciechem Młynarskim, Jerzym Derflem i Reną Rolską założył teatrzyk „Dreszczowiec”. Był konferansjerem na Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej GórzeIV Festiwal Piosenki Radzieckiej Zielona Góra 6-8 czerwca 1968 r.: program, s. 7..