ostrzeżniki, strzegące podejść do zamku książęcego położonego na Wysokiej Górce w Chełmie, uniemożliwiające nieprzyjacielowi niespodziewane zbliżenie się do miasta; Oryginalny zapis Latopisu ipatijewskiego dotyczący 1259 roku jest dostępny w internetowym wydaniu Latopisu ipatijewskiego (w języku cerkiewnosłowiańskim).

W dziele biskupa unickiego Jakuba Suszy Phoenix tertiato redivivus… (1646) znajdują się wzmianki o podaniach o pogańskiej genezie wieży w Stołpiu i o cudownych właściwościach leczniczych wody wypływającej ze źródeł usytuowanych u jej podnóża (podrozdział „O Wieżach pod Chełmem”, w którym wieże w Stołpiu i Bieławinie są nazywane „wieżami” lub „słupami”)Cyt. według wydania z 1684 roku: J. Susza, Phoenix tertiato redivivus albo obraz starożytny chełmski Panny y Matki Przenayświętszey sławą cudownych swoich dzieł ożyły, cz. 1, Drukarnia Akademii Zamojskiej, Zamość 1684, str. 44-47 . Miejsce to było uważane za zagadkowe już w XVI i XVII wieku.

W 1925 roku wieżę w Stołpiu odwiedził marszałek Józef Piłsudski.