thumb|Jacob Toorenvliet – Alegoria malarstwa thumb|240px|Jacob Toorenvliet, Pijacy wieśniak i służąca thumb|Jacob Toorenvliet – Wizyta lekarza

Jacob Toorenvliet (ochrz. 1 lipca 1640 w Lejdzie, poch. 25 stycznia 1719 w Oegstgeest) – holenderski malarz, rysownik i rytownik okresu baroku.

Życiorys Pochodził z rodziny artystycznej. Uczył się w u swego ojca Abrahama Toorenvlieta (I), malarza szkła i rysownika oraz u Gerarda Dou. W latach 60. XVII w. odbył podróż artystyczną do Włoch. Początkowo do Rzymu, gdzie przystąpił do bractwa Bentvueghels i przybrał pseudonim Jason. W latach 1664–1667 przebywał w Wenecji, a następnie w Wiedniu, który opuścił w 1679, prawdopodobnie z powodu epidemii dżumy.

W tym samym roku powrócił do Lejdy, gdzie w 1682 wstąpił do tamtejszej gildii św. Łukasza, w której w latach 1695–1712 pełnił różne funkcje, w tym dziekana (w 1703). W 1694 wraz z Willemem van Mierisem i Carelem de Moorem założył lejdejską akademię rysunkową, w której od 1712 był profesorem rysunku. Wśród jego uczniów był jego syn Abraham Toorenvliet (II) oraz Jacob van der Sluys.