Marcin Luter (; ur. 10 listopada 1483 w Eisleben, zm. 18 lutego 1546 tamże) – niemiecki duchowny chrześcijański i tłumacz, doktor teologii. Zainicjował reformację – jako katolicki kapłan-prezbiter z zakonu augustianów postulował szereg reform. Został za to ekskomunikowany. Założył wczesną postać protestantyzmu zwaną luteranizmem.
Pisał katechezy i polemiki z Kościołem katolickim takie jak Postylla domowa, Mały i Duży katechizm, Artykuły szmalkaldzkie i 95 tez, w których potępiał m.in. sprzedaż odpustów – odrzucał możliwość kupienia łaski bożej. Głosił hasła nazywane pięcioma zasadami protestantyzmu: jedynie Pismo, jedynie wiara, jedynie łaska, jedynie Chrystus, jedynie Słowo (łac. sola scriptura, sola fide, sola gratia, solus Christus, solum Verbum). Kościół katolicki ekskomunikował Lutra i jego zwolenników w 1521Papież Leon X, Bulla papieska ekskomunikująca Marcina Lutra Decet Romanum Pontificem (3.01.1521 r.).. Inna twórczość Lutra to: Biblia Lutra – przekład Biblii na język niemiecki, utworzony z grupą współpracowników; pieśni kościelne, w tym ewangelicki hymn Warownym grodem jest nasz Bóg;