Podręcznik Madrytu, przypominający trochę obecne „przewodniki po miastach”, był kompendium wiedzy o historii i geografii miasta z informacjami (często czysto statystycznymi) na temat aktualnego życia społeczno-polityczno-gospodarczego i kulturalnego. Przekazywanie wiedzy o Madrycie pisarz uzupełniał obrazkami obyczajowymi Madrycka panorama (Panorama matritense – 1832–1835) drukowanymi w przeglądzie Cartas Españolas i opisującymi życie różnych klas społecznych.
Pisarz interesował się także sprawami urbanistycznymi Madrytu i powodem jego kilkakrotnych podróży zagranicznych była między innymi ciekawość zobaczenia innych miast i ich porównania z jego miastem rodzinnym. Pierwszą swoją podróż pisarz odbył do Francji, a trwała ona od sierpnia 1833 roku do maja roku 1834. Do naszych czasów zachowały się fragmenty Dziennika podróży, opublikowane przez synów Mesonero w setną rocznicę jego urodzin.
Po powrocie z podróży do Francji zaczął pracować dla Dziennika Madryckiego (Diario de Madrid), w którym przedstawiał swoje projekty przekształceń miasta.