Sąd kapturowy lub kaptur – nadzwyczajny sąd w dawnej Rzeczypospolitej. Sądy te były powoływane po ziemiach przez sejmiki kapturowe w czasie bezkrólewia, kiedy to zawieszały swą działalność wszystkie sądy zwykłe, wyrokujące w imieniu władcy. Były dwuinstancyjne – sąd konfederacji generalnej pełnił rolę sądu apelacyjnego. Sądziły kolegialnie i w przyspieszonym trybie przestępstwa przeciw bezpieczeństwu mienia lub osób, porządkowi publicznemu lub skierowane przeciwko Rzeczypospolitej. Po elekcji króla kończyły swą działalność, elekt musiał zaś zatwierdzić wydane przez nie wyroki.
Potoczne jest także użycie terminu „sąd kapturowy” jako synonimu sądu działającego w tajemnicy i sądzącego oskarżonych bez prawa do obrony. Nie ma ono nic wspólnego z historycznymi sądami czasu bezkrólewia, które nie działały potajemnie.
I Rzeczpospolita
Istnieje co najmniej kilka tez dotyczących nazwy tych sądów. Najczęściej podaje się, że pochodzi ona od czarnych kapturów noszonych przez sędziów na znak żałoby po zmarłym króluWładysław Smoleński, Dzieje narodu polskiego 1919, s. 117 wywodzi nazwę od łac. capere - "chwytać" , por. Słownik Wyrazów Obcych..