Stan twierdzy przed wybuchem wojny mały|Początki budowy twierdzy – rok 1863 mały|Zburzony Fort VII, 1916 mały|Fort XIIIb „Bolestraszyce” mały|Fort X „Orzechowce” w 1915 W dniu wybuchu I wojny światowej pierścień zewnętrzny miał 45 km obwodu i składał się z 17 fortów głównych. Ponadto wybudowano 14 stałych działobitni, 2 stałe linie okopów i 2 stałe bazy dla piechoty. Wewnętrzny system obronny składał się z 21 fortów obronnych. W dniu wybuchu wojny w twierdzy stacjonował 128-tysięczny garnizon, ponadto: 14,5 tysiąca koni, 1022 działa oraz tabor liczący 4 tysiące wozów. Zdolność bojowa garnizonu oceniona była na około 75% faktycznych możliwości.
Przyczyną takiego braku przygotowania były (prócz problemów finansowych) zbyt długi cykl budowy i częste przerywanie prac budowlanych. Jako „wytrzymałe na działanie wszystkich rodzajów pocisków” uznano tylko 12 fortów, a reszta była odporna jedynie na pojedyncze uderzenia granatów.