W miejscu pobytu monarchy zapewniał czystość ulic, jakość bruków i przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych. Przejmował też w takiej sytuacji kompetencje wojewodów, m.in. ustanawiał i kontrolował ceny, nadzorował wagi i miary. Był niejako pełnomocnikiem króla w kontaktach z otoczeniem, na wszystkich publicznych wystąpieniach poprzedzał króla. Decydował o dopuszczeniu na audiencji, przyjmował jako pierwszy zagraniczne poselstwa. Czuwał nad przedstawicielstwami obcych państw przy królu, wyznaczając im kwatery. Był też mistrzem ceremonii państwowych i dworskich.
Do 1766 był przełożonym dworu królewskiego i dworzan, przyjmował ich do służby, określał ich pensje. Sprawował nad wszystkimi świeckimi urzędnikami dworu jurysdykcję sądową. Od 1632 pod jego rozkazami była gwardia królewska. Marszałek wielki koronny prowadził też inwentarze dworu, ustalał ceny towarów kupowanych na jego użytek.
Zwoływał posiedzenia senatu, którym przewodniczył. Podczas trwania sejmu w miejscu obrad cała władza policyjna należała do marszałka. Wydawał on wtedy tzw. artykuły marszałkowskie, regulujące sprawy bezpieczeństwa.
W czasie bezkrólewia organizował elekcje i dbał o jej spokojny przebieg. Opiekował się wówczas posłami obcych państw (którzy zazwyczaj bardzo energicznie angażowali się w elekcję).