Rozprawy i szkice – zbiór esejów i publicystyki literackiej Stanisława Lema po raz pierwszy wydany nakładem Wydawnictwa Literackiego w roku 1975 jako 19. pozycja serii "Dzieł wybranych" autora. W częściowo zmienionym wyborze wznowiony jako Mój pogląd na literaturę.
Dzieło jest podzielone na trzy części. Pierwsza część zawiera eseje literackie, druga - omówienia wybranych pozycji literatury (m.in. posłowia z serii wydawniczej WL „Stanisław Lem poleca”), trzecia - artykuły dotyczące nauki i technologii.
Spis utworów
Do moich Czytelników („Polska” 1973)
Część pierwsza Niebezpieczne związki („Nowa Kultura” 1962) Głos autora w dyskusji nad »Filozofią przypadku« (1970; dyskusja odbyła się w Instytucie Badań Literackich, zapis z dyskusji opublikował „Pamiętnik Literacki” w 1971) Wyznania antysemioty („Teksty” 1970) Tzvetana Todorova fantastyczna teoria literatury („Teksty” 1973) O niekonsekwencji w literaturze („Teksty” 1974)