Jan III Waza (ur. 20 grudnia 1537 w zamku Stegeborg, zm. w Sztokholmie) – książę Finlandii w latach 1556–1563, król Szwecji w latach 1569–1592. Od 1581 pierwszy wielki książę Finlandii.
Życiorys Syn Gustawa I Wazy i jego drugiej żony Małgorzaty Leijonhufvud. Wyznania protestanckiego. Książę Finlandii od 1556. W 1562 poślubił starszą o 11 lat Katarzynę Jagiellonkę. Związek małżeński zawarty został w WilnieIwona Kienzler, Polki na tronach Europy. Warszawa 2014, s.219.. Postępowanie brata król Eryk XIV Waza uznał za zdradę i w 1563 uwięził go wraz z Katarzyną na zamku Gripsholm. W 1567 uwolnieni zostali przez Radę Królestwa. Następnie, przy poparciu możnych Jan obalił rządy brata i objął tron szwedzkiMaciej Serwański, Józef Dobosz, Słownik władców Europy nowożytnej i najnowszej. Poznań 1998, s. 187.. W 1570 pokojem w Szczecinie zakończył wojnę z Danią (północna wojna siedmioletnia); w walkach z Rosją 1572–1583 jego dowódcy zdobyli m.in. Narwę. W czasie elekcji 1573 roku był wysunięty jako kandydat do tronu polskiegoStanisław Płaza, Wielkie bezkrólewia, Kraków 1988, s. 17.. Ponownie kandydował w elekcji 1575 rokuStanisław Płaza, Wielkie bezkrólewia, Kraków 1988, s.