thumb|Kamizelka ratunkowa thumb|Pneumatyczna kamizelka ratunkowa thumb|Korkowa kamizelka ratunkowa Kamizelka ratunkowa (pot. kapok) – kamizelka utrzymująca człowieka przez określony czas (zależny od klasy wyporności kamizelki) na powierzchni wody, wypełniona lżejszym od wody materiałem, np.: styropianem, korkiem, a w przeszłości kapokiem (stąd popularna, choć dziś już nieaktualna nazwa) lub materiałem syntetycznym, a w starszych modelach także wodorostami.
Rozróżnia się kamizelki sportowe o mniejszej wyporności i lepszym dopasowaniu do ciała, ratunkowe o większej wyporności, w kolorach jaskrawych (standardowo pomarańczowym) z odblaskami, z dodatkowym kołnierzem utrzymującym głowę ponad powierzchnią wody. Kamizelka ma system zapięć i ściągaczy dopasowujących rozmiar do rozmiarów ciała. Materiał wypornościowy w większości znajduje się na brzusznej stronie kamizelki, żeby wymóc pozycję na plecach.
Kamizelki ratunkowe o dużej wyporności, w jaskrawym kolorze, o sztywnym kołnierzu zapewniającym utrzymanie głowy ponad wodą nawet w przypadku utraty przytomności nazywane są pasami ratunkowymi. W przeciwieństwie do lżejszych kamizelek asekuracyjnych są one zaliczane do środków ratunkowych.