Dyferencjacja przez rozdział składników mobilnych i niemobilnych To tzw. zasada konkrecji. Zjawisko to występuje w skałach składających się z dwóch rodzajów minerałów - mobilnych i niemobilnych. W przypadku zróżnicowania ciśnień oba rodzaje minerałów zaczną migrować w kierunku mniejszego ciśnienia. Składniki mobilne przebędą tę drogę szybciej, w wyniku tego pozornie jednorodna skała podzieli się na dwie strefy - złożoną ze składników mobilnych i drugą złożoną ze składników niemobilnych.
Mechaniczna dyferencjacja metamorficzna Pewną rolę w zróżnicowaniu przestrzennym składu mineralnego odgrywają procesy mechaniczne. W czasie ruchów tektonicznych może dojść do rozdzielenia minerałów o różnych własnościach mechanicznych. W ten sposób w łupkach łyszczykowych i paragnejsach mogą powstać złożone z łyszczyków warstewki, poprzeławicane warstewkami kwarcowo-skaleniowymi.