Na Uniwersytecie Śląskim pełnił m.in. funkcję prodziekana Wydziału Nauk o Ziemi (1993–1999), członka Komisji Uniwersytetu Śląskiego ds. Współpracy z Zagranicą (1993–1999) oraz prorektora ds. nauki, promocji i współpracy międzynarodowej (1999–2002). W 1994 został kierownikiem Zakładu Mineralogii, a w 2000 stanął na czele Katedry Geochemii, Mineralogii i Petrografii. W latach 2002–2008 przez dwie kadencje sprawował urząd rektora Uniwersytetu Śląskiego, był wówczas m.in. zastępcą prezydenta Regionalnej Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Wyższych.

W 1996 uzyskał członkostwo w Komitecie Nauk Mineralogicznych Polskiej Akademii Nauk, był przewodniczącym tej instytucji. W 1997 został członkiem Komisji Naukowo-Technicznej przy prezesie Państwowej Agencji Atomistyki, następnie od 1998 do 2002 był radcą prezesa PAA. W latach 1998–2002 pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Mineralogicznego, od 1999 do 2002 przewodniczył Radzie Użytkowników Śląskiej Akademickiej Sieci Komputerowej. Był członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi w 2010 i w 2015.

W 2010 powołano go w skład rady Narodowego Centrum Nauki, a w 2016 został jej przewodniczącym (pełnił tę funkcję do 2018).