Jest wielce prawdopodobne, że w pierwotnej formie nagrobek wyglądał inaczej. Świadczy o tym nienaturalne stłoczenie figur na zbyt małej powierzchni płyty. Postać zakonnika Feliksa u stóp krucyfiksu jest prawdopodobnie elementem pochodzącym z dawniejszego epitafium Feliksa Kosa. Wiadomo, że w XIX wieku nagrobek był przenoszony z nawy głównej do nawy północnej. Możliwe, że wtedy pierwotny koncept dzieła został zmodyfikowany.

Za autorstwem Willema van den Blocke przemawia charakter plastyki figuralnej i jej kompozycja. Za cechy charakterystyczne należy uznać statykę brył wyróżniającą się wyjątkową równowagą jak i wykończenie detali. Warto porównać przedstawienie Mikołaja Kosa z wcześniejszym pomnikiem nagrobnym Jana III Wazy.

Formę nagrobka tłumaczy się ambicjami rodziny Kosów, drugiej na Pomorzu rodzinie szlacheckiej po Konarskich. Kompozycja, która miała swoją ugruntowaną tradycję w zachodniej i północnej Europie, była nowością na terenach Polski. Jako jeden z przykładów takich kompozycji posłużyć może epitafium z Bredy autorstwa Cornelisa Florisa.

Przypisy

Bibliografia J.Shearman, Manieryzm, Warszawa 1970

Kosów N