Non provincial Europe, Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza RYTM, Londyn-Warszawa 1999, , .
Po agresji Niemiec na ZSRR, wojska niemieckie zajęły Żytomierz 9 lipca 1941 roku. 12 listopada 1943 roku radziecki korpus kawalerii zajął Żytomierz, ale podczas kontrataku Niemcy odzyskali miasto. 30 grudnia 1943 roku oddziały Armii Czerwonej pod dowództwem generała Iwana Czerniachowskiego ponowiły atak i 31 grudnia wkroczyły do miasta. Nazajutrz niemiecki kontratak odzyskał Żytomierz. Dopiero trzecie radzieckie natarcie 2 stycznia 1944 roku opanowało ostatecznie miasto.
W 1984 roku miasto zostało odznaczone Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy.
W 1991 roku Żytomierz wszedł w skład niepodległej Ukrainy. Od 1991 roku jest stolicą katolickiej diecezji kijowsko-żytomierskiej obrządku łacińskiego. Katolikom zwrócono kościoły św. Zofii i św. Jana z Dukli. W 1993 roku otwarto „Żytomierski Okręgowy Szpital Psychiatryczny 1”.
Olga Bronshtein została głównym architektem Żytomierza w 2021 roku.
Według rankingu „Regional Doing Business - 2020” Żytomierz zajął pierwsze miejsce jako najbardziej komfortowe miasto dla biznesu.