Warłaam Pieczerski – święty Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, pierwszy przełożony Ławry Kijowsko-Pieczerskiej.

Według tradycji był synem bojara Joanna, jednego z ważniejszych dostojników dworu księcia Iziasława i jego żony Marii. Od młodości miał wyróżniać się siłą fizyczną i czystością ducha. Inspiracją do wstąpienia do monasteru dla Warłaama stał się werset z Ewangelii Mateusza: I zasię powiadam wam: Że snadniej wielbłądowi przez ucho igielne przejść, niż bogatemu wnijść do królestwa Bożego. (Mt 19, 24). Spotkał się wówczas z Antonim Pieczerskim, który jednak był zdania, że Warłaam nie wytrwa w swoim postanowieniu. Następnego dnia młody człowiek opuścił jednak rodziców, porzucił również żonę i przyjechał do monasteru pieczerskiego. Na oczach Antoniego zdjął z siebie bogatą szatę i stwierdził, że zarówno ją, jak i drogiego konia, na którym przyjechał, darowuje na klasztor, potwierdził również swój zamiar wstąpienia do wspólnoty monastycznej. Według żywota Warłaama Antoni jeszcze do tego momentu nie był pewien, czy kandydat wytrwa w swoim pragnieniu, jednak został ostatecznie przekonany tym, co zobaczył i natychmiast zgodził się dokonać jego postrzyżyn małej schimy.