thumb|250px|Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej thumb|250px|Widok na ołtarz główny i prezbiterium kaplicy Matki Bożej (miejsce apelu jasnogórskiego) Apel jasnogórski – wieczorna modlitwa kierowana do Matki Bożej w intencji ojczyzny i Kościoła, przeżywana indywidualnie lub we wspólnocie, nieznanego autorstwa. Odprawiany jest w niektórych sanktuariach maryjnych i innych świątyniach, w niektóre uroczystości i święta maryjne, zwłaszcza na zakończenie nabożeństw wieczornych.
Od 8 grudnia 1953 apel jasnogórski sprawowany jest szczególnie uroczyście – jako odrębne nabożeństwo maryjne – codziennie o godzinie 21:00 na Jasnej Górze.
Historia apelu jasnogórskiego Historia apelu jasnogórskiego bierze swój początek od wspólnot Sodalicji Mariańskich, której członkowie odczuwali potrzebę systematycznej modlitwy za przyczyną swojej patronki Matki Bożej. Warto dodać, że bp przemyski Józef Sebastian Pelczar zarządził 21 maja 1910 na godz. 21:00, aby w całej diecezji biły przez kwadrans dzwony na znak duchowego trwania z Matką Bożą w przededniu rekoronacji obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej.