Legenda o Sigurdzie i Gudrun (ang. The Legend of Sigurd and Gudrún) – książka złożona z dwóch poematów J.R.R. Tolkiena uzupełnionych komentarzami Christophera Tolkiena i zredagowanymi przez niego notatkami autora. Poematy zostały wydane po raz pierwszy pośmiertnie w 2009 roku. W odróżnieniu od najbardziej znanych dzieł Tolkiena ich akcja nie dzieje się w Śródziemiu, tylko dotyczy wydarzeń pochodzących z mitologii nordyckiej.
Treść Główną część książki stanowią dwa poematy: Völsungakviða en nýja (Nowa pieśń o Völsungach) i Guðrúnarkviða en nýja (Nowa pieśń o Gudrun). Pierwsza opowiada o pochodzeniu i losach legendarnego bohatera Sigurda Völsunga oraz zakochanej w nim księżniczki Niflungów, Gudrun, która dzięki podstępowi została jego żoną. Druga z pieśni opisuje zdarzenia po śmierci Sigurda, gdy Gudrun, wbrew swej woli, zawiera małżeństwo z Atlim, władcą Hunów, który morduje jej braci. Gudrun dokonuje na nim zemsty, po czym odbiera sobie życie.