Skalar, żaglowiec skalar (Pterophyllum scalare) – ryba słodkowodna z rodziny pielęgnicowatych. Nazwa zwyczajowa żaglowiec nawiązuje do kształtu płetw – grzbietowej i odbytowej – przypominających żagiel. W literaturze polskiej pojawiał się również pod nazwą ryba księżycowaSkalar – rybą interesującą i majestatyczną, AKWARIUM Nr 3/73.
Występowanie Występuje gromadnie w górnym i środkowym biegu rzeki Amazonka wraz z jej dopływami. Można ją też spotkać w dorzeczu rzek Orinoko (Wenezuela), Essequibo w Gujanie.
W swym środowisku żyje wśród korzeni i roślin. Jej naturalny silnie spłaszczony kształt ułatwia przepływanie między roślinnością i pozwala na ukrycie się.
Historia Żaglowiec po raz pierwszy został przebadany i opisany przez niemieckiego badacza Lichtensteina w 1823 roku, a ten zaliczył go do ryb morskich, tak naprawdę jednak jest to ryba słodkowodna. W 1840 roku austriacki ichtiolog Johann Jakob Heckel, zauważył różnicę i stworzył dla skalara osobny rodzaj Pterophyllum. Wszystkie opisy badaczy były oparte na zakonserwowanym materiale. Pierwszego żywego skalara przywieziono do Europy dopiero w 1911 roku, a do USA w 1913. Po raz pierwszy w 1914 roku Josef Cvancar mieszkający w Hamburgu rozmnożył te rybyNasze Akwarium nr 4, str 5, "Rzecz o żaglowcach", 2000, tekst: Stefan Kornobis ISSN 1508-4264.