mały|Kapitan Nemo podczas pomiarów. Kapitan Nemo (nemo łac. nikt) – postać literacka z powieści Juliusza Verne’a Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi oraz Tajemnicza wyspa.
Projektant, budowniczy i dowódca okrętu podwodnego Nautilus. Był wysoki, miał niebieskie oczy i bladą cerę. W powieści Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi trudno określić jego wiek, ale to dojrzały mężczyzna. Był człowiekiem spokojnym i łagodnym, jednak kiedy popadł w gniew, potrafił być porywczy. Pewny siebie i dumny, zachowywał dystans wobec swoich gości. Jego załogę stanowili ludzie z różnych krajów, dobrzy, odważni i szlachetni, a także lojalni wobec siebie i swego kapitana.
Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi 180px|thumb|left|Kajuta kapitana Nemo W powieści Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi, której akcja rozgrywa się w latach 1867-1868, Nemo był kapitanem podwodnego okrętu Nautilus (po łacinie „pływak”). Ukrywał swoje prawdziwe nazwisko pod pseudonimem „Nemo”, czyli po łacinie „nikt”. Jego dewiza brzmiała: mobilis in mobili, czyli ruchome w ruchomym. Swoim okrętem podwodnym mścił się na Anglikach, niszcząc ich statki – zatapiał je poprzez taranowanie. Jego okręt uznano za morskiego potwora i wysłano okręt wojenny na jego trop.