thumb|230px|Bari – centralne miejsce akcji powieści thumb|230px|Plaża w Monopoli – tutaj popełniono morderstwo Świadek mimo woli (wł. Testimone inconsapevole) – powieść (kryminał sądowy) włoskiego pisarza Gianrica Carofiglia – pierwsza część cyklu z mecenasem Guidem Guerrierim, która przyniosła pisarzowi międzynarodową popularność. Książka została wydana w 2002, a polskie tłumaczenie ukazało się w 2008 (przełożyła Joanna Ugniewska).
Treść Akcja powieści rozgrywa się w rodzinnym mieście autora – Bari i jego okolicach (np. w Monopoli). Osnuta jest wokół tajemniczego morderstwa dziewięcioletniego chłopca – Francesco Rubino (Ciccio). Lokalna policja posądza o mord senegalskiego pokątnego handlarza podróbkami – Abdou Thiama. Proces jest poszlakowy i opiera się na zeznaniach nieprzychylnie usposobionych świadków. Oskarżonemu grozi dożywotnie więzienie. Guido Guerrieri podejmuje się praktycznie beznadziejnej obrony czarnoskórego nauczyciela z Senegalu. Metodycznie podważając kolejne, naginane argumenty oskarżenia, doprowadza do uniewinnienia oskarżonego.