thumb|Lodołamacz torujący drogę wokół tankowca mały|Charakterystyczny dziób lodołamacza Lodołamacz, inaczej łamacz lodu – jednostka pływająca o specjalnej, wzmocnionej konstrukcji kadłuba umożliwiającej łamanie pokrywy lodowej (np. lodu morskiego). Lodołamacze używane są na zamarzających wodach żeglownych, aby umożliwić w ten sposób żeglugę w okresie zimowym. Charakterystyka Lodołamacze od zwykłych statków odróżnia budowa pozwalająca na bezpośredni kontakt z lodem, który w innym przypadku mógłby doprowadzić do uszkodzeń grożących nawet zatopieniem. Oprócz specjalnie zaprojektowanego, wzmocnionego kadłuba do pracy przy lodzie, jednostki te wyróżnia duża masa, silniki dużej mocy (także napęd jądrowy) oraz odpowiednio wyprofilowany kształt dziobu. Te czynniki nadają lodołamaczom impet, dzięki któremu jednostka może przebić się przez warstwę lodu, która, w zależności od kształtu kadłuba, jest spychana pod kadłub, kruszona lub rozsuwana na boki. Największe lodołamacze mogą przejść przez lód o grubości kilku metrów. W zależności od zwartości lodu, kanałem przebitym przez lodołamacz może przejść grupa statków (konwój), jeden statek idący samodzielnie lub holowany przez lodołamacz (niektóre lodołamacze mają w tym celu specjalnie ukształtowaną rufę, pozwalającą na dociśnięcie dziobu statku do rufy lodołamacza).