XX wieku. Normandia: przed 1100 r, przyczynami zmian było wyludnienie księstwa po najazdach wikingów i bunt chłopów z 996 r. Pomorze Szwedzkie: 4 lipca 1806. Prusy: 9 października 1807 (edykt październikowy); (za skutkowała w 1811-1823), reforma była jedynym z elementów (Stein-Hardenbergsche Reformen) rozciągnięta w czasie, dzięki czemu właściciele ziemscy utrzymali dominującą pozycję w państwie (sądy patrymonialne zostały zlikwidowane dopiero w Republice Weimarskiej). Cesarstwo Rosyjskie: 19 lutego 1861; (reforma uwłaszczeniowa Aleksandra II), chłopi żyjący na ziemiach państwowych zostali wyemancypowani w 1866. Sabaudia: 19 grudnia 1771. Saksonia: 17 marca 1832. Serbia: 1804 (de facto, de iure w 1830). Szkocja: zanikło pod koniec XIV wieku, ale w przemyśle wydobywczym soli i węgla przetrwał rodzaj pańszczyzny do czasu ustawy Colliers Act (1799). Szlezwik-Holsztyn: 19 grudnia 1804. Tonga: 1862. Tybet: 28 marca 1959. Księstwo Warszawskie: 21 grudnia 1807. Dekret grudniowy. Węgry: 11 kwietnia 1848 (po raz pierwszy), 2 maja 1853 (po raz drugi). Wirtembergia: 18 listopada 1817. Wołoszczyzna: 1746 (reformy rolne w 1864 dokończyły proces).
Przypisy
Bibliografia Jan Szpak: Historia gospodarcza powszechna. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1997
Kategoria:Feudalizm Kategoria:Historia chłopów Kategoria:Dwuczłonowe relacje prawne