Jaskinia Siedmiu Śpiących – skalna nekropolia z czasów bizantyjskich, położona opodal ruin starożytnego Efezu.

Związany jest się z nią hagiograficzny przekaz z czasów wczesnego chrześcijaństwa, gdy było ono religią nietolerowaną przez władze imperium, a jej wyznawcy poddawani prześladowaniom.

Hagiograficzna legenda Słynący z prześladowania chrześcijan cesarz Decjusz, przybywszy do Efezu, polecił zburzyć ich świątynie i nakazał wszystkim mieszkańcom oddać cześć bogom rzymskim. Siedmiu młodzieńców o imionach Maksymian, Malchus, Martynian, Dionizy, Jan, Serapion i Konstanty, przeciwnych sprzeniewierzeniu się swej wierze, ukryło się w jaskini w pobliżu miasta. Żołnierze odnaleźli jednak ich kryjówkę i zamurowali jej wejście uznając, iż skazują poszukiwanych na śmierć głodową. Tak się nie jednak nie stało, gdyż młodzieńcy zapadli w sen trwający przez okres 200 lat. Przebudzili się, gdy minął czas prześladowań, a chrześcijaństwo stało się dominującą religią. Nie wiedząc o zmianach, jakie zaszły, udali się do Efezu dla zakupienia żywności. Tam okazało się, że nie mają ważności posiadane przez nich monety, które wyszły z obiegu. Zdziwieni zapytali wówczas o Decjusza: okazało się, że nie jest on już cesarzem, a poza tym zmarł dawno temu.