Nawet w trakcie głębokiej depresji (ogólnej recesji gospodarczej) może się zdarzyć, że w niektórych sektorach nie występuje recesja.
Istnieje szereg teorii tłumaczących istnienie wahań koniunktury. Znaczący wkład w badaniu cyklów koniunkturalnych ma m.in. austriacka szkoła ekonomii (zob. austriacka teoria cyklu koniunkturalnego). Od połowy lat 80. w badaniach makroekonomicznych dominującą teorią jest teoria realnego cyklu koniunkturalnego (RBC). Została ona zapoczątkowana badaniami przyszłych noblistów, Kydlanda i Prescotta. Teoria ta opiera się na mikroekonomicznych podstawach, wprowadzając jako jedną z głównych zmiennych oczekiwania gospodarstw domowych odnośnie do przyszłej sytuacji gospodarczej (zwłaszcza: inflacji). Teoria RBC stanowi pierwsze udane przedstawienie gospodarki odporne na tzw. krytykę Lucasa.