Caterina Buti del Vacca (również Caterina Lippi, ur. 1436, zm. 1495) – kochanka florenckiego notariusza ser Piera da Vinci, matka włoskiego malarza renesansowego Leonarda da Vinci.
Życiorys Pochodzenie Cateriny nie zostało do końca ustalone. Jeden z pierwszych biografów Leonarda da Vinci, piszący ok. 1540 Anonimo Gaddiano, przekazał, że matka artysty pochodziła z wysokiego stanu społecznego, przy czym istnieje hipoteza, jakoby była ona dzieckiem nieślubnym. Przez dłuższy czas uważano, że urodziła się ok. 1427 roku. Na podstawie badań przeprowadzonych w 2017 roku przez brytyjskiego historyka sztuki Martina Kempa i włoskiego archiwisty Giuseppe Pallantiego ustalono, że Caterina urodziła się w 1436 roku. Pochodziła z ubogiej rodziny chłopskiej. Przyjmuje się również, że była ona córką drwala Boscaiola di Cerreto Guidi z dębowego lasu niedaleko Vinci. W 1450 roku została sierotą, wraz z młodszym bratem mieszkała u babki, która zmarła rok później.
Miała romans z florenckim prawnikiem i księgowym ser Pierem da Vinci, wywodzącym się z rodziny notariuszy. 15 kwietnia 1452 urodziła syna, nazwanego imieniem Leonardo.