Helena Maria Paderewska z domu Rosen, primo voto GórskaPiotr Majewski, Posłowie i Senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1939. Słownik biograficzny, tom IV M-P, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa, 2009, s. 307 (ur. 1 sierpnia 1856Księgi metrykalne parafii rzymskokatolickiej Przemienienia Pańskiego w Warszawie. Akt urodzenia 79/1870 w Warszawie, zm. 16 stycznia 1934 w Riond-Bosson) – polska działaczka społeczna, żona kompozytora i premiera Ignacego Jana Paderewskiego.
Pochodzenie i rodzina Pochodziła z rodziny spolonizowanych inflanckich Niemców, rodziny baronów Rosen. Była córką Władysława i Zofii z Taubow. Jej pierwszym mężem był skrzypek Władysław Górski (1846–1899)Akta stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej Przemienienia Pańskiego w Warszawie. Akt małżeństwa 69/1874, z którym miała syna. Przez lata żyła w konkubinacie z przyszłym drugim mężem Ignacym Janem Paderewskim i opiekowała się Alfredem – jego sparaliżowanym synem z pierwszego małżeństwa z Antoniną Korsak. W 1895 r. podjęła starania w Warszawie o unieważnienie pierwszego małżeństwa z Górskim. Jej adwokaci podnieśli dwie przyczyny: brak zgody jej ojca na małżeństwo (była niepełnoletnia) oraz ślub w parafii, do której nie należało żadne z małżonkówSławomir Koper, Życie prywatne elit Drugiej Rzeczypospolitej, Bellona 2011, s.