Bitwa na Morzu Jawajskim – bitwa morska stoczona 27 lutego 1942 roku podczas II wojny światowej, między flotami aliancką i japońską na Morzu Jawajskim, na północ od Jawy. Zakończyła się zwycięstwem japońskim i zniszczeniem trzonu floty holenderskiej na obszarze Azji Południowo-Wschodniej. Następstwem bitwy było kilka mniejszych akcji morskich wokół Jawy, w tym mała, ale znacząca bitwa w Cieśninie Sundajskiej.
Podłoże Równocześnie z atakiem na amerykańską bazę morską Pearl Harbor 7 grudnia 1941, zapoczątkowującym działania II wojny światowej na Pacyfiku, Japończycy skierowali główne uderzenie na południe, w celu zajęcia w pierwszym rzędzie archipelagów Filipin i Indonezji oraz Półwyspu Malajskiego z Singapurem. Obszar Indonezji stanowił wówczas kolonię holenderską – Holenderskie Indie Wschodnie. Jej wielkim bogactwem były złoża ropy naftowej. Jedynym sposobem opanowania Filipin i Indii Wschodnich były desanty morskie przy pomocy statków transportowych, pod osłoną marynarki japońskiej i dominującego w powietrzu japońskiego lotnictwa. Jeszcze w grudniu Japończycy wylądowali na wyspie Borneo, a w styczniu na Celebesie.