Eskapizm ( od escape – „ucieczka”) – termin naukowy, określający ucieczkę człowieka od problemów związanych z życiem społecznym, codziennością i rzeczywistością w świat iluzji i fantazji. W literaturze jest to oderwanie tekstu dzieła od realiów.
W socjologii termin ten oznacza oderwanie się ruchów społecznych od rzeczywistych problemów społecznych i zwrócenie się w stronę religijności. Wynika z przekonania o niemożliwości rozwiązania kryzysu społecznego w warunkach istniejącego porządku społecznego. W tym przypadku eskapizm odwołuje się do mistyki i religii w rozwiązywaniu problemów społecznych.
Przyczyny Pragnienie ucieczki od rzeczywistości może wystąpić jako reakcja na długotrwały i silny stres spowodowany przez uraz psychiczny, ciężką pracę, niebezpieczne środowisko, niemożność nawiązania relacji z innymi członkami danego społeczeństwa. Często pojawia się w kryzysowych sytuacjach autorefleksjiБольшая актуальная политическая энциклопедия/ Под общ. ред. А. Белякова и О. Матвейчева (ros.)..
thumb|Ingres, Jean Auguste Dominique (1811–1813), „Pieśni Osjana”