Wielki książę w wojnach zjednoczeniowych 1866 i 1870 istotnie przyczynił się do rozwinięcia nowoczesnej świadomości narodowej.
Małżeństwa i rodzina Fryderyk Franciszek II był trzykrotnie żonaty. Z wszystkich małżeństw doczekał się jedenaściorga dzieci. Dużo problemów przysparzał księciu najstarszy syn i następca tronu, przyszły wielki książę Fryderyk Franciszek III, który od dzieciństwa przewlekle chorował, przez co wymagał troskliwej opieki i specjalnego traktowania. Wielki książę Fryderyk Franciszek II zmarł 15 kwietnia 1883 roku.
Potomstwo Z pierwszego małżeństwa z księżniczką Augustą Reuß zu Schleiz-Köstritz (1822–1862), miał wielki książę sześcioro dzieci: Fryderyk Franciszek III (1851–1897) ∞ 1879 Anastazja Romanowa (1860–1922) Paweł Fryderyk (1852–1923) ∞ 1881 księżniczka Maria von Windisch-Graetz (1856–1929) Maria (1854–1920) ∞ Wielki Książę Włodzimierz Aleksandrowicz Romanow (1847–1909) Mikołaj (1855–1856) Jan Albrecht (1857–1920) ∞ 1886 księżniczka Elżbieta von Sachsen-Weimar-Eisenach (1854–1908) ∞ 1909 księżniczka Elżbieta zu Stolberg-Roßla (1885–1969) Aleksander (1859–1859)
Z drugą żoną księżniczką Anną Hessen-Darmstadt (1843–1865) miał Fryderyk Franciszek II jedno dziecko: Anna (1865–1882)