thumb| Rzeźba z piasku przedstawiająca bohaterów powieści w Weston-super-Mare w Wielkiej Brytanii (2014) Charlie i fabryka czekolady (ang. Charlie and the Chocolate Factory) – powieść fantasy dla dzieci i młodzieży autorstwa Roalda Dahla wydana w 1964 roku w Wielkiej Brytanii.
Fabuła Głównym bohaterem jest Charlie Bucket, chłopiec, który mieszka wraz z rodziną w małym domku na przedmieściach dużego miasta. Charlie najbardziej ze wszystkiego pragnie czekolady, jednak ze względów finansowych może sobie na nią pozwolić tylko raz w roku. Fabryka Wonki – największa fabryka czekolady na świecie – stoi w pobliżu jego domu. Jej właścicielem jest Willy Wonka. Pewnego dnia Wonka umieszcza w gazecie ogłoszenie, że pokaże swoją fabrykę pięciorgu dzieciom, które znajdą w czekoladach Złote Kupony – swego rodzaju bilety wstępu do fabryki. Szczęśliwym zbiegiem okoliczności jeden trafia się Charliemu. Chłopiec nawet nie przypuszcza, co zobaczy w fabryce.