Archanioł Rafał opuszczający Tobiasza – obraz Rembrandta o tematyce biblijnej namalowany w roku 1637. Prezentowany jest w zbiorach paryskiego Luwru.
Geneza tematu obrazu Temat obrazu został zaczerpnięty ze Starego Testamentu z Księgi Tobiasza. Historia opowiada o pewnej rodzinie izraelskiej: Tobiaszu ojcu i jego żonie Annie oraz ich synu, także Tobiaszu. Pewnego dnia ojciec posłał syna do Raga w Medii po dług, który miał odebrać po 10 latach od Raguela. Napomniał syna, żeby znalazł kogoś do towarzystwa w tej drodze. Tobiasz napotkał Archanioła Rafała, który pod ludzką postacią jako Azariasz zaoferował swoje wsparcie. Za pomocą żółtej ryby złowionej z wody Tygrysu anioł uzdrawia Tobita, ojca Tobiasza z jego ślepoty i wypędza demona z ciała młodej żony.
Rembrandt w powyższym dziele ukazał wątek spełnionej już przez Rafała misji i powrót archanioła do nieba w formie jaskrawej światłości która rozprasza ciemne i gęste kłęby unoszącego się dymu. Artysta ukazał anioła w skrócie perspektywicznym nadając efekt głębi wzmocniony poprzez silny kontrast pomiędzy strefami światła i cienia. Zgodnie z rembrandtowską manierą światło traktowane jest w sposób punktowy.