Fort IIa (Thümen, Kazimierza Więckowskiego) (oryg. Zwischenwerk IIa) – jeden z 18 fortów wchodzących w skład Twierdzy Poznań. Znajduje się na Chartowie przy ulicy Kurlandzkiej.

Historia Zbudowany został w latach 1887–1890, w drugim etapie budowy twierdzy fortowej. Koszt budowy wyniósł ok. 1 mln marek.

Fort otrzymał nazwę Thümen na cześć Heinricha Thümena. W 1931 zmieniono patronów na polskich, Fort IIa otrzymał imię kapitana Kazimierza Więckowskiego.

Przed II wojną światową wojsko przeznaczyło obiekty na cele magazynowe. Podczas okupacji fort służył także jako magazyn.

6 lutego 1945, podczas bitwy o Poznań, oddziały 117 dywizji piechoty wywalczyły wyłom pomiędzy Fortem IIa i Fortem III (współcześnie tereny os. Zodiak). Tereny Chartowa, Rataj i Żegrza zostały zdobyte nocą z 8 na 9 lutego 1945, a załogi fortów ewakuowały się do Fortu Rocha.

Po wojnie, do końca lat 40. XX wieku, obiekt użytkowało Ludowe Wojsko Polskie i oddziały KBW. Następnie, do lat 90. XX wieku, fort służył za magazyn przedsiębiorstwa farmaceutycznego „Cefarm”. W 1997 most zwodzony prowadzący do fortu uległ spaleniu. Od 1998 obiekt jest użytkowany przez PTOP "Salamandra". W forcie odbywają się zbiórki I Szczepu Drużyn Harcerskich i Zuchowych im. Poznańskich Kryptologów Hufca ZHP Poznań-Wilda im.