Cykl życiowy śluzowców obejmuje naprzemienne występowanie dwóch wyraźnie odmiennych stadiów. Pierwsze z nich tworzy wolno żyjąca, jednojądrowa myksameba – u części gatunków zdolna też do przejściowego przekształcenia w pływaka z pojedynczą wicią. Drugie stadium stanowi śluźnia (plasmodium): rozległa, wielojądrowa masa protoplazmy pozbawiona ścian komórkowych, w której przemieszczanie cytoplazmy nadaje całemu organizmowi zdolność pełzania. Pomimo, że nie są bezpośrednio spokrewnione ani z roślinami, ani ze zwierzętami, ani nawet z grzybami, niektóre ich cechy przypominają cechy roślin, grzybów albo zwierząt.
Śluzowce są organizmami heterotroficznymi. Żywią się bakteriami, grzybami (nieraz pochłaniają całe owocniki grzybów), pierwotniakami. Ich stadium wegetatywne stanowi wielojądrowa śluźnia, która pełza za pomocą nibynóżek. Śluźnia porusza się w sposób skoordynowany, reaguje na bodźce – wykazuje chemotaksję, fototaksję i termotaksję. Gdy natrafia na pokarm, np. kolonie bakterii, kieruje tam dopływ plazmy i zatrzymuje się do momentu wyczerpania składników pokarmowych. Mają skomplikowany system rozmnażania płciowego, rozmnażają się również przez zarodniki. Ich sporangia nazywane są – podobnie jak nadziemna część ciała niektórych grzybów – owocnikami.