są bici, katowani i poniżani. Ich dzieci głodzi się i rusyfikuje (rosyjski pop rozdaje chleb i skłania ku prawosławiu).
Wędrówka Anhellego wraz z Szamanem rozpoczyna się pod domem wygnańca i tam też się miała zakończyć, jednak śmierć Szamana z rąk skłóconych mieszkańców domu sprawiła, że młodzieniec udać się musiał w kolejną podróż, na daleką pustynię północną, gdzie zamieszkał w chacie wykutej z lodu. Po śmierci Ellenai – pokutnicy i towarzyszki swego wygnania – Anhelli również kończy swój żywot i nie budzi się na wezwanie rycerza, jako ten, który był przeznaczony na ofiarę serca.
Ten zawierający mesjanistyczne przesłanie poemat nawiązuje do Mickiewiczowskich Ksiąg narodu polskiego. Daje obraz skłóconych, skazanych na zatracenie wygnańców ukazany w realiach Syberii, dotychczas kojarzonej z miejscem martyrologii polskich zesłańców. Dzieło stawia zatem pytania o to, czy jednostka, czy też całe pokolenie emigrantów jest w stanie zbawić naród.
Na podstawie tego utworu powstał poemat symfoniczny Ludomira Różyckiego pod tym samym tytułem.
Galeria thumb|Anhelli (przed śmiercią), pastel Witolda Pruszkowskiego, 1889|leftmały|Ellenai, obraz Jacka Malczewskiego, 1908|leftmały|Śmierć Ellenai, obraz Jacka Malczewskiego, 1883|left