Opodatkowaniu akcyzą podlegają następujące kategorie wyrobów: produkty energetyczne (ogólnie wszystkie wyroby służące dla celów napędowych lub grzewczych), energia elektryczna, napoje alkoholowe (piwo, wino, produkty pośrednie, wyroby spirytusowe), wyroby tytoniowe (papierosy, tytoń do palenia).
Stawki akcyzy wyrażone są w: kwocie na jednostkę wyrobu (paliwa, alkohol, energia elektryczna), procencie maksymalnej ceny detalicznej (wyroby tytoniowe), procencie ceny wyrobu (tylko wyroby „niezharmonizowane”).
Przykładowo: benzyna silnikowa podlega stawce 1565 zł/1000 l w, wódka – 4960 zł/100 l od 100% alkoholu etylowego zawartego w produkcie, wino – 158 zł/100 l, olej opałowy (prawidłowo zabarwiony, oznaczony znacznikiem fiskalnym i sprzedawany na cel opałowy) – 232 zł/1000 l (stan na dzień 1 stycznia 2007 r.).
Produkcja wyrobów akcyzowych z reguły odbywa się w składzie podatkowym (wyjątkiem jest np. domowy wyrób wina lub piwa na własny użytek), czyli miejscu posiadającym autoryzację odpowiednich władz podatkowych danego kraju. W takiej sytuacji pobór akcyzy podlega zawieszeniu. Zawieszenie poboru akcyzy może być stosowane również w odniesieniu do przemieszczania oraz magazynowania produktów akcyzowych.