Szatanka czarna, szatanka, czuprynek szataniec (Chiropotes satanas) – zagrożony wyginięciem gatunek ssaka naczelnego z podrodziny saki (Pitheciinae) w obrębie rodziny sakowatych (Pitheciidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1807 roku niemiecki przyrodnik Johann Centurius Hoffmannsegg, nadając mu nazwę Cebus satanas. Miejsce typowe to Cametá, w dolnym biegu rzeki Tocantins, w Pará, w Brazylii. Prawdopodobnym okazem typowym jest dorosły samiec opisany i zilustrowany przez Alexandra von Humboldta w 1811 roku; Philip Hershkovitz wyznaczył w 1985 roku lektotyp w postaci zamontowanej skóry z czaszką w środku ze zbiorów Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie; okaz został zebrany w 1804 roku przez Friedricha Wilhelma Siebera.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy.
Etymologia Chiropotes: kheir, χειρος kheiros „ręka”;