thumb|right|Palestrina Palestrina – miasto i gmina w środkowych Włoszech, dawne Praeneste, leżące na zboczu Apeninów, w regionie Lacjum (obecnie Lazio), w prowincji Rzym, 37 km na wschód od Rzymu, z którym w starożytności łączyła je Via Praenestina. Według danych z roku 2004 gminę zamieszkiwało 16 469 osób, 358 os./km².
Historia Tradycja wywodzi historię miasta z czasów mitycznych: jego założycielem miał być Caeculus. Najstarsze znaleziska archeologiczne pochodzą z epoki późnego brązu. Niezwykle bogate pochówki typu etruskiego, datowane na VII wiek p.n.e. wskazują, że w owym czasie było to miasto przodujące w swoim regionie.
W IV w. p.n.e. miasto stoczyło wiele bitew z Rzymem. Podczas wojny latyńskiej poniosło klęskę i straciło część swego terytorium; zostało jednak potraktowane dość łagodnie. Obywatelstwo rzymskie otrzymało po roku 90 p.n.e. W czasie wojen domowych był tam oblegany Mariusz, a miasto zostało zdobyte przez Sullę (82 p.n.e.); większość mężczyzn została wtedy wymordowana, a resztę przesiedlono na niżej położone tereny;