Tomasz Archidiakon (łac. Thomas Archidiaconus, chorw. Toma Arhiđakon, w polskiej literaturze również Tomasz ze Splitu, Tomasz ze SpalatoWłoska nazwa Splitu) (1200-1268) – trzynastowieczny chorwacki historyk i archidiakon Splitu, znany za sprawą dzieła Historia Salonitana, kroniki biskupów i archidiakonów Splitu od 1266 r. Kształcił się we Włoszech a następnie zajmował się kopiowaniem i upowszechnianiem włoskich wzorców w instytucjach średniowiecznego Splitu.

Historia Salonitana Kronika, z której korzystał m.in. Długosz, powstała blisko sto lat po Latopisie popa Duklanina i jest z nim zbieżna w tym, że autor również utożsamiał Słowian z Gotami, jednak przytoczył opowieść o pochodzeniu szlachty chorwackiej z północy, która jest niezależna od wspomnianego wcześniejszego źródła. Tomasz Archidiakon podaje, że w jego opowieści tkwią wątki różnego pochodzenia: wzięte ze źródeł pisanych, ustnych oraz z "opinii", czyli domysłów (Nos uero, ut in precedentibus, partim scripta, partim relata, partim opinionem sequentes, conemur esponere). Autor opowiada o wędrówce Gotów-Słowian (protoplastów Chorwatów) z Teutonii i Polski pod wodzą Totili (co prawdopodobnie jest zmyśleniem, gdyż król Ostrogotów operował na terenie Italii i Dalmacji).