II fala starokatolicyzmu – Kościoły starokatolickie, które powstały bezpośrednio z walki przeciwko nowym prawdom wiary Soboru Watykańskiego z 1870 roku: Kościoły Niemiec, Szwajcarii, Austrii, które czasowo pozostawały pod silnym wpływem idei liberalno-oświeceniowych, ale potem bardziej kierowały się w stronę podstaw wiary Kościoła starokatolickiego
III fala starokatolicyzmu – Kościoły starokatolickie powstałe na przełomie XIX i XX wieku oraz po pierwszej wojnie światowej Kościoły Ameryki i Europy wschodniej, które swoje powstanie niejednokrotnie zawdzięczają powodom narodowym, ale uznawały starokatolickie zasady wiary, chociaż w szczegółach często jeszcze obstawały przy specyficznie rzymskokatolickich formach liturgicznych i pobożności
Po skonsolidowaniu się Kościołów starokatolickich Niemiec, Szwajcarii i Austrii, starokatolicy uznali, że nadszedł moment, by istniejącą już w zasadzie między nimi kościelną wspólnotę umocnić układem formalnym. Stało się to w wyniku konwencji, zawartej przez biskupów Holandii, Niemiec i Szwajcarii w Utrechcie, w dniach 23–25 września 1889 roku, do której jeszcze w tym samym roku przystąpił administrator diecezji Kościoła Austrii.